Błogosławieństwa i Przekleństwa Mojżesza

Mojżesz żyl około 3500 lat temu i napisał pięć pierwszych ksiąg Biblii – znanych jako Pięcioksiąg albo Tora. Jego piąta księga, Księga Powtórzonego Prawa, zawiera jego ostatnie obwieszczenia z okresu tuż przed śmiercią. Były to jego Błogosławieństwa dla narodu Izraela – Żydów, ale także Przekleństwa. Mojżesz napisał, że te Błogosławieństwa i Przekleństwa będą kształtować historię i powinny być tematem rozmyślań nie tylko dla Żydów, lecz także dla wszystkich pozostałych narodów. Tak więc zostało to napisane dla Ciebie i dla mnie, abyśmy myśleli o tym. Kompletną listę Błogosławieństw i Przekleństw znajdziesz tutaj. Poniżej podsu­mowuję główne kwestie.

Błogosławieństwa Mojżesza

Mojżesz rozpoczął od opisywania błogosławieństw, które Izraelici otrzymają, jeśli będą przestrzegać Prawa. Przekazane Prawo spisane zostało we wcześniejszych księgach i zawierało 10 Przykazań. Błogosławieństwa pochodziły od Boga i miały być tak wspaniałe, by wszystkie inne narody rozpoznały Jego błogosławieństwo. Rezultat tych błogosławień miał być taki:

I ujrzą wszystkie ludy ziemi, że imię Pana jest wzywane u ciebie, i będą się ciebie bać. Księga Powtórzonego Prawa 28:10

… i Przekleństwa

Jednakże, jeśli Izraelici przestaną przestrzegać Przykazań, wtedy dotkną ich Przekleństwa, które są przeciwieństwem odpowiadających im Błogosławieństw. Te Przekleństwa miały być widoczne dla okolicznych narodów, żeby:

Wśród wszystkich ludów, do których zaprowadzi cię Pan, będziesz przedmiotem grozy, szyderczych przypowieści i drwin. Księga Powtórzonego Prawa 28:37

A Przekleństwa trwać będą w przyszłości.

I będą (przekleństwa – przyp. tłum.) na tobie i na twoim potomstwie jako znak i cudowny dowód na wieki. Księga Powtórzonego Prawa 28:46

Lecz Bóg ostrzega, że najgorsze skutki Przekleństw przyjdą ze strony innych narodów.

Sprowadzi Pan na ciebie naród z daleka, z krańca ziemi, jakby orlim lotem, naród, którego języka nie słyszałeś, naród o srogim obliczu, który nie okaże względu starcowi i nad pacholęciem się nie zlituje. Ten pożre pogłowie twego bydła i plon twojej ziemi, aż będziesz wytępiony, i nie pozostawi ci ani zboża, ani moszczu, ani oliwy, ani rozpłodu twojego bydła, ani przychówku twojej trzody, aż cię zniszczy. Będzie cię oblegał we wszystkich twoich miastach, aż padną twoje wysokie i warowne mury, w których pokładałeś ufność w całej twojej ziemi. Będzie cię oblegał we wszystkich twoich miastach w całej ziemi, którą dał ci Pan, Bóg twój. Księga Powtórzonego Prawa 28:49-52

A będzie jeszcze gorzej.

… i zostaniecie wytępieni z ziemi, do której idziesz, aby ją objąć w posiadanie. I rozproszy cię Pan pomiędzy wszystkie ludy od krańca po kraniec ziemi, i będziesz tam służył innym bogom, których nie znałeś ani ty, ani twoi ojcowie, bogom z drewna i kamienia. Ale i u tych narodów nie będziesz miał wytchnienia i nie będzie odpoczynku dla stopy twojej nogi, lecz Pan da ci tam serce zatrwożone, oczy przygasłe i duszę zbolałą. Księga Powtórzonego Prawa 28:63-65

Te Błogosławieństwa i Przekleństwa zostały zatwierdzone na mocy przymierza (umowy) zawartego między Bogiem a Izraelitami:

Aby dziś ustanowić cię swoim ludem, a On będzie twoim Bogiem, jak obiecał i jak przysiągł twoim ojcom, Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi. Lecz nie tylko z wami zawieram to przymierze, obwarowane przysięgą, Ale także z tym, który jest tutaj dziś z nami przed Panem, Bogiem naszym, oraz z tym, którego nie ma tu dziś z nami.  Księga Powtórzonego Prawa 29:12-14

Innymi słowy: to przymierze będzie zobowiązywać dzieci i przyszłe pokolenia. Właściwie to to przymierze zostało skierowane do przyszłych pokoleń – zarówno Izraelitów jak i obco­kra­jowców.

I powie następne pokolenie, wasi synowie, którzy powstaną po was, i cudzoziemiec, który przyjdzie z ziemi dalekiej, gdy zobaczą klęski tej ziemi i schorzenia, którymi ją Pan porazi:… Nie będzie obsiewana, nic na niej nie wyrośnie, nie wzejdzie na niej żadna trawa. … I będą mówić wszystkie narody: Za co Pan uczynił tak tej ziemi? Co za przyczyna tego wielkiego żaru jego gniewu? Księga Powtórzonego Prawa 29:21-23

A odpowiedź będzie taka:

… Za to, że opuścili przymierze z Panem, Bogiem swoich ojców, które z nimi zawarł, gdy wyprowadził ich z ziemi egipskiej… Rozgorzał więc gniew Pana przeciwko tej ziemi, tak iż przywiódł na nią wszelkie przekleństwo, zapisane w tej księdze. I wyrwał ich Pan z ich ziemi…, i wyrzucił ich do innej ziemi, jak to jest dzisiaj. Księga Powtórzonego Prawa 29:24,26-27

Czy Błogosławieństwa i Przekleństwa wypełniły się?

Mówiąc o nich trzeba powiedzieć, że żadne z nich nie były neutralne. Błogosławieństwa były zachwycające, lecz Przekleństwa bardzo surowe. Jednakże, najważniejsze pytanie, które możemy zadać, brzmi: ‘Czy one się wykonały?’ Znalezienie odpowiedzi nie jest trudne. Duża część Starego Testamentu jest zapisem losów Izraelitów i z niej możemy się dowiedzieć, co się wydarzyło w ich historii. Mamy także źródła inne niż Stary Testament, jak zapiski historyków żydowskich – takich jak Józef Flawiusz, greckich czy rzymskich – jak Tacyt, a także wiele znalezisk archeologicznych. Wszystkie te źródła zgodnie odmalowują spójny obraz historii Izraelitów czy Żydów. Streszczenie tej historii, przedstawionej na osi czasu, jest podane tutaj. Zapoznaj się z nim i oceń czy Przekleństwa Mojżesza miały miejsce.

Konkluzja do Błogosławieństw i Przekleństw Mojżesza

Lecz ta Pożegnalna Mowa Mojżesza nie kończy się na Przekleństwach. Jest kontynuowana. Oto końcowe oświadczenie Mojżesza:

Gdy tedy przyjdzie na cię to wszystko, błogosławieństwo i przekleństwo, które ci przedłożyłem, i weźmiesz je sobie do serca pośród wszystkich narodów, dokąd wypędzi cię Pan, Bóg twój, i nawrócisz się do Pana, Boga twego, i będziesz słuchał jego głosu zgodnie z tym wszystkim, co ja ci dziś nakazuję, ty i twoi synowie, z całego serca twego i z całej duszy twojej, to wtedy przywróci Pan, Bóg twój, twoich jeńców i zmiłuje się nad tobą, i zgromadzi cię z powrotem ze wszystkich ludów, gdzie cię rozproszył Pan, Bóg twój. Choćby twoi wygnańcy byli na krańcu nieba, to i stamtąd zgromadzi cię Pan, Bóg twój, i stamtąd cię zabierze. I sprowadzi cię Pan, Bóg twój, do ziemi, którą posiadali twoi ojcowie, i posiądziesz ją i ty, i uczyni cię szczęśliwszym i liczniejszym od twoich ojców. Księga Powtórzonego Prawa 30:1-5

Po Mojżeszu, kolejni autorzy Starego Testamentu kontynuowali wątek obietnicy, którą on jako pierwszy ogłosił – że po Przekleństwach nastąpi odnowa. Aby to nam przedstawić, Ezechiel użył sugestywnej wizji powracających do życia umarłych. Ci późniejsi prorocy mieli śmiałe, niepokojące i szczegółowe przepowiednie. Razem stanowią one zdumiewający zbiór wypełniających się obecnie proroctw.